Hond teken

Een teek is een parasiet die behoort tot de spinachtigen. Als het diertje volwassen is heeft het acht pootjes. In grootte kan hij variëren van 1 millimeter groot tot wel een centimeter als hij is volgezogen met bloed.

Ze komen bijna overal voor
Teken komen niet alleen in bos en hei voor hoewel dat weleens wordt gedacht. Ze komen vrijwel overal voor. Zelfs gewoon in je achtertuin. Ze komen eigenlijk overal voor waar vegetatie is. Dus vrijwel overal waar je met de hond wandelt. Het is een fabeltje dat teken alleen vanaf hogere vegetatie op een gastheer vallen. Teken houden zich schuil tussen dode bladeren, op takken, graspollen, varens, noem maar op. Vanuit hun schuilplaats stappen ze over op een gastheer, vaak je hond, om naar hun favoriete plekje te kruipen om bloed te zuigen.

Teken komen bijna het hele jaar voor. De tijd dat alleen de zomer de tijd was om bedacht te zijn op teken is voorbij. Ze worden vooral actief als de temperatuur boven een graad of acht Celcius komt.

Cyclus van de teek
De teek heeft een uitzonderlijke levenscyclus omdat hij zowel de larve- als de nymphfase kent. Als de teek uit het eitje kruipt wordt hij een larve genoemd. De larve heeft maar zes pootjes. Na de eerste vervelling verschijnt een extra paar poten. Dan noemen we de teek een nymph. Er volgt weer een vervelling en daarna kan de teek zich voortplanten hoewel het nog jaren kan duren voordat de teek volledig is ontwikkeld. Omdat de meeste larven verhongeren voor ze een gastheer hebben gevonden legt een vrouwtjesteek honderden tot duizenden eitjes voor zij sterft. Daarbij zet ze zo’n 50% van haar lichaamsgewicht om in eitjes.

Bloed
Tijdens iedere fase van zijn leven heeft de teek bloed nodig om te leven. Sommige teken blijven tijdens iedere fase (hun hele leven dus) bij één gastheer. Maar de meeste teken hebben meerdere gastheren, die hoeven niet van dezelfde soort te zijn. Er wordt onderscheid gemaakt tussen twee- en driegastherige teken. Teken gaan zeer zuinig met hun energie om en ze kunnen meer dan een jaar zonder voedsel – sommigen zelfs tot vijf jaar.

Voeden
Teken kunnen dus heel geduldig wachten tot er een gastheer langskomt. Ze bemerken de gastheer door lichaamswarmte en het lijkt erop dat ook geur een belangrijke rol speelt. Als ze bij hun gastheer zijn aangekomen gaan ze op zoek naar de optimale plek om zich vast te bijten en bloed te zuigen. Bij de hond zijn vaak de liezen, de oksels, en de kop favoriet. Maar ook op andere plekken bijten teken zich vast.

Ziekten
Op zich zou de beet van de teek onschuldig zijn ware het niet dat hij een klein beetje speeksel inspuit waar een antistollingsmiddel in zit zodat het bloed vloeibaar blijft. In dat speeksel kunnen ziekteverwekkers zitten. Doordat veel honden meegenomen worden naar zuidelijke landen komen nu ook in Nederland teken voor die voorheen alleen in zuidelijke landen voorkwamen. Zij kunnen ziekten overdragen die voorheen niet in Nederland voorkwamen. Twee voorbeelden van dergelijke ziekten zijn erlichiose en babesiose. Een andere bekende ziekte die door teken kan worden overgedragen is de ziekte van Lyme.

Bestrijding
Voorkomen is beter dan genezen maar dit blijkt in het geval van teken best lastig te zijn. Sommige spot-on producten tegen vlooien werken ook tegen teken maar ze zijn minder lang actief tegen teken dan tegen vlooien en hun effectiviteit varieert nogal.

Bij teken geldt: hoe sneller je erbij bent hoe kleiner de kans op besmetting met een ziekteverwekker. Teken hebben zo’n 24 uur nodig voor ze bloed gaan zuigen en dus hun speeksel inspuiten. Dus als je de teek binnen die 24 uur verwijdert ben je de besmetting waarschijnlijk voor.

Let er wel op dat je tijdens het verwijderen zorgvuldig te werk gaat zodat de teek niet schrikt en alsnog speeksel inspuit. Gebruik ook geen alcohol of andere huismiddeltjes om op de teek te smeren. De teek kan er weliswaar slecht tegen, maar daardoor is er juist weer kans dat de teek speeksel verliest (hij geeft eigenlijk gewoon over) waardoor de ziekteverwekker vrij komt in de bloedbaan van de hond.

Het beste is om een goede tekentang, tekenlepel, tekenlasso of een tekenkoevoetje te gebruiken. Lees goed de gebruiksaanwijzingen voor deze instrumenten voor je ze gebruikt. Het gaat er immers om dat je de teek zo snel mogelijk verwijdert zonder dat hij zijn maaginhoud verliest. Bovendien is het heel belangrijk dat je de hele teek eruit haalt, inclusief de monddelen.

Wondje in de gaten houden
Als je de teek hebt verwijderd is het belangrijk om het wondje in de gaten te houden. Let op verkleuring van de omgeving van het wondje, zwellingen en rode ringen. Raadpleeg een dierenarts als het wondje niet snel herstelt of er vreemd uit gaat zien. Let ook op het gedrag van je hond. Het kan tussen de vijf tot twintig dagen duren voor symptomen zich manifesteren maar als je hond koorts krijgt of lusteloos lijkt, neem dan zeker contact op met een dierenarts.